Volk en cultuur 2

[Vervolg van Volk en cultuur 1]

De Italiaanse cultuur is ook nu nog zeer vitaal. Umberto Eco’s romans hebben wereldwijd succes. Ook tal van andere hedendaagse Italiaanse schrijvers worden druk vertaald en gelezen. De Nobelprijs voor Literatuur ging in de twintigste eeuw maar liefst zes maal naar een Italiaans auteur. In het theater oogsten de stukken van Dario Fo (Nobelprijswinnaar 1997) alom applaus.

En dan hebben we het nog niet over de Italiaanse ontwerpers. Bijna ieder huishouden heeft wel een of meerdere voorwerpen —of zelfs een complete keuken— van Italiaans design. Gedurfde kleuren en abstracte vormgeving zijn de typische kenmerken waar Italiaanse ontwerpers aan zijn te herkennen.

Neo-realisme

Meteen na de Tweede Wereldoorlog kwam de Italiaanse filmindustrie tot grote bloei. De films werden vaak gedraaid zonder studio's, omdat die er eenvoudig niet meer waren. Acteurs en figuranten werden vaak van de straat opgepikt.

Deze films werden neo-realistisch genoemd, omdat ze in onmiddellijk contact stonden met het werkelijke leven, waarvan ze vooral de tragedie lieten zien. Beroemde Italiaanse regisseurs zijn Roberto Rossellini, Federico Fellini, Luchino Visconti en Bernardo Bertolucci.

In 1984 werden kerk en staat in Italië officieel gescheiden, maar het hele land is nog doordrenkt van het katholicisme. Dat is bijvoorbeeld te zien in overheidsgebouwen, waar het kruisbeeld aan de muur net zo gewoon is als de Italiaanse vlag.

Eten en drinken

De tijd nemen voor eten is een basisprincipe voor Italianen. Je leeft om te eten, niet andersom. De Nederlandse lunch met een broodje kaas en een glas melk is de Italianen een gruwel. Italië heeft dan ook een grote bijdrage geleverd aan de culinaire wereld.

Allereerst natuurlijk met de pasta, die overigens waarschijnlijk gebaseerd is op de noedels van de Chinezen. De bewering dat Marco Polo de receptuur voor die deegwaren uit China heeft meegenomen en daarmee in Italië geïntroduceerd, is omstreden. Al in 1226, ruim voordat Marco Polo koers zette naar China, waren deegwaren in het Midden-Oosten bekend. Hoe dan ook, de Italianen hebben de pasta beroemd gemaakt en er vele variaties op bedacht.

Wel zeker is dat de pizza uit Napels komt. Pizza was in een ver verleden het voedsel van de Napolitaanse dokwerkers. Het deeggerecht werd verfraaid met wat voorhanden was (olie, tomaten, kaas) en was zo een goedkope en toch smakelijke hap.

En dan natuurlijk consumptie-ijs. Of de Italianen die delicatesse hebben uitgevonden is niet duidelijk; wel duidelijk is dat ze meesters zijn in het bereiden ervan. Al bij de Romeinen was ijs een lekkernij voor de gegoede klasse. Zo was keizer Nero verzot op vers bergijs dat met vruchten of honing geserveerd werd.